
Avstraliyada foiz stavkasi yuqoriroq boʻlsa-da, milliy valyuta qadrsizlanmoqda. Chunki bozorlar Avstraliya zaxira banki (RBA) stavkalarni oshirishni yakunlagan, AQSh Federal zaxira tizimi (Fed) esa hali yakunlamagan deb hisoblamoqda. AUD/USD 0,6700 dan sal yuqori darajagacha tushib, toʻrt oydan ortiq davrdagi eng past koʻrsatkichni qayd etdi va hozir ham shu atrofda savdo qilinmoqda. 4-noyabrda juftlik 0,7000 dan yuqorida edi.

RBA 3-noyabrda 6 ta yoqlovchi va 3 ta qarshi ovoz bilan asosiy foiz stavkasini 4,85% gacha oshirdi. Yigʻilish bayonnomasi qarshi ovoz bergan uch aʼzo iqtisodiy pasayish keskinroq boʻlishidan xavotirlanganini koʻrsatdi. Bozor narxlarida 8-dekabrda stavkaning yana oshirilishi ehtimoli deyarli hisobga olinmagan. Ish haqining oʻsish surʼati 2023-yildan beri eng yuqori, asosiy stavka 2008-yildan beri eng baland, AUD/USD esa kamida iyundan beri eng past darajada.
Fed boshqaruv kengashi aʼzosi Waller CNBC telekanaliga bergan intervyusida Fed 9-dekabrda stavkani yarim foiz punktiga yoki yanvarda yana oshirishga vaʼda bergan holda chorak foiz punktiga koʻtarishi kerak boʻlishi mumkinligini aytdi. Keyinroq eʼlon qilingan Fedning oktabr yigʻilishi bayonnomasi deyarli barcha rasmiylar stavkalar yana oshirilishini kutayotganini koʻrsatdi. RBAning 4,85% lik stavkasi hanuz Fedning 3,75%–4,00% diapazoni yuqori chegarasidan qariyb bir foiz punktiga baland. Bozor bu farq AQSh stavkasining oshishi hisobiga qisqarishini kutmoqda.
Avstraliyaning oktabr oyi mehnat bozori hisoboti payshanba kuni GMT bilan soat 00:30 da eʼlon qilinadi. Sentabrda bandlar soni 39,3 mingga kamayganidan keyin, oktabrda 25 mingga oshishi prognoz qilinmoqda. Ishsizlik darajasi 4,7% da, ishchi kuchida ishtirok etish darajasi esa 66,8% da oʻzgarishsiz qolishi kutilmoqda. Hisobot RBAning 8-dekabrdagi qaroriga taʼsir qiladi.
Avstraliyaning eng yirik eksport bozori boʻlgan Xitoyning markaziy banki, Xitoy xalq banki (PBoC), juma kuni GMT bilan soat 01:15 da foiz stavkasi boʻyicha qarorini eʼlon qiladi. Stavka 3% darajasida oʻzgarishsiz qolishi prognoz qilinmoqda. AQShda esa Michigan universitetining kelgusi bir yil uchun inflyatsion kutilmalar koʻrsatkichi juma kuni GMT bilan soat 15:00 da eʼlon qilinadi. Uning oktabrdagi kabi 4,3% boʻlishi kutilmoqda. Bu koʻrsatkich Fed stavkasini yarim foiz punktiga oshirish haqidagi bahslarga taʼsir qiladi.
50 kunlik eksponensial harakatlanuvchi oʻrtacha (EMA) kamida iyun oxiridan beri ilk bor 200 kunlik EMA dan pastga tushdi. Ikkalasi ham 0,6950 atrofida. AUD/USD sentabrda qayd etilgan, 0,7250 dan sal past boʻlgan eng yuqori darajasidan qariyb 7% ga pasaydi. Kunlik narx impulsi haddan tashqari sotilganlik chegarasida boʻlib, u oxirgi marta oktabr boshida shu darajada edi.

Avstraliya dollari (AUD) uchun eng muhim omillardan biri Avstraliya zaxira banki (RBA) belgilaydigan foiz stavkalari darajasidir. Avstraliya tabiiy resurslarga boy mamlakat boʻlgani sababli, uning eng yirik eksport mahsuloti boʻlgan temir rudasi narxi ham muhim omil hisoblanadi. Eng yirik savdo hamkori Xitoy iqtisodiyotining holati, shuningdek, Avstraliyadagi inflyatsiya, iqtisodiy oʻsish surʼati va savdo balansi ham kursga taʼsir qiladi. Bozor kayfiyati, yaʼni investorlar tavakkalchiligi yuqoriroq aktivlarni tanlayaptimi yoki xavfsiz aktivlarga intilyaptimi, bu ham muhim omil. Tavakkalchilikka moyillikning ortishi AUD uchun ijobiy hisoblanadi.
Avstraliya zaxira banki (RBA) mamlakat banklari bir-biriga qarz berishda qoʻllaydigan foiz stavkasini belgilash orqali Avstraliya dollariga (AUD) taʼsir koʻrsatadi. Bu butun iqtisodiyotdagi foiz stavkalari darajasiga taʼsir qiladi. RBAning asosiy maqsadi foiz stavkalarini oshirish yoki pasaytirish orqali inflyatsiyani 2–3% oraligʻida barqaror ushlab turishdir. Boshqa yirik markaziy banklardagiga nisbatan yuqori foiz stavkalari AUDni qoʻllab-quvvatlaydi, nisbatan past stavkalar esa aks taʼsir koʻrsatadi. RBA kreditlash sharoitlariga taʼsir qilish uchun miqdoriy yumshatish va miqdoriy qatʼiylashtirish choralaridan ham foydalanishi mumkin. Birinchisi AUDga salbiy, ikkinchisi esa ijobiy taʼsir qiladi.
Xitoy Avstraliyaning eng yirik savdo hamkori boʻlgani sababli, Xitoy iqtisodiyotining holati Avstraliya dollari (AUD) qiymatiga kuchli taʼsir koʻrsatadi. Xitoy iqtisodiyoti yaxshi rivojlanayotganida, u Avstraliyadan koʻproq xomashyo, tovar va xizmatlar sotib oladi. Bu AUDga talabni oshirib, uning qimmatlashishiga olib keladi. Xitoy iqtisodiyoti kutilganidek tez oʻsmaganida esa buning aksi yuz beradi. Shu bois Xitoyning iqtisodiy oʻsish maʼlumotlaridagi kutilmagan ijobiy yoki salbiy natijalar koʻpincha Avstraliya dollari va u ishtirok etadigan valyuta juftliklariga bevosita taʼsir qiladi.
Temir rudasi Avstraliyaning eng yirik eksport mahsuloti boʻlib, 2021-yilgi maʼlumotlarga koʻra, uning yillik eksport qiymati 118 milliard dollarni tashkil etadi. Asosiy xaridor esa Xitoydir. Shu sababli temir rudasi narxi Avstraliya dollari kursini belgilovchi omillardan biri boʻlishi mumkin. Odatda, temir rudasi narxi oshsa, valyutaga yalpi talab ortishi hisobiga AUD ham qimmatlashadi. Temir rudasi narxi tushganda esa buning aksi yuz beradi. Temir rudasi narxining yuqori boʻlishi, shuningdek, Avstraliya savdo balansida ijobiy saldo yuzaga kelishi ehtimolini oshiradi. Bu ham AUD uchun ijobiy omildir.
Mamlakatning eksportdan oladigan daromadi bilan import uchun sarflaydigan mablagʻi oʻrtasidagi farqni ifodalovchi savdo balansi Avstraliya dollari qiymatiga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan yana bir omildir. Agar Avstraliya xorijda yuqori talabga ega eksport mahsulotlarini ishlab chiqarsa, ularni sotib olmoqchi boʻlgan xorijiy xaridorlar yuzaga keltiradigan talab import xaridlari bilan bogʻliq talabdan ortadi va shuning oʻzi milliy valyutaning qimmatlashishiga olib keladi. Demak, savdo balansining ijobiy saldosi AUDni mustahkamlaydi, salbiy saldo esa aks taʼsir koʻrsatadi.