
Buyuk Britaniyada inflyatsiya prognozdan 0,1 foiz bandi past chiqdi, Fed boshqaruv kengashi aʼzosi Waller esa stavkani yarim foiz bandiga oshirishga chaqirdi. Natijada har ikki mamlakatdagi stavkalar bo‘yicha kutilmalar funt zarariga o‘zgardi. Buyuk Britaniya maʼlumotlari eʼlon qilingach, GBP/USD pasayib, seshanba va dushanba kunlaridagi minimumlardan ham pastga tushdi hamda 14-oktabrdan beri eng past daraja bo‘lgan 1,3150 yaqinida savdo qilinmoqda. Olti savdo sessiyasidagi ilk o‘sish bo‘lgan seshanba kungi tiklanish butunlay yo‘qqa chiqdi.

Buyuk Britaniyaning isteʼmol narxlari indeksi (CPI) oktabrda yillik hisobda 3,6% ga oshib, 3,7% lik prognozdan past bo‘ldi, bazaviy inflyatsiya esa 2,8% darajasida saqlanib qoldi. Treyderlar Angliya banki (BoE) 17-dekabrda stavkani ketma-ket ikkinchi marta oshirishi ehtimolini qariyb 90% dan taxminan 80% gacha pasaytirdi. Inflyatsiya bir yillik eng yuqori darajaga yetgan bo‘lsa-da, bu ko‘rsatkich kutilganidan 0,1 foiz bandi past bo‘lgani uchun GBP/USD pasaydi.
Fed stavkasi 3,75%–4,00%, Buyuk Britaniyaning asosiy foiz stavkasi esa 4% bo‘lgan bir paytda, Fed boshqaruv kengashi aʼzosi Waller 8–9-dekabrda stavkani yarim foiz bandiga oshirishni yoki stavkalar tezroq oshirilishi haqida signal berishni istamoqda. Yarim foiz bandlik oshirish, hatto BoE sakkiz kundan keyin stavkani yana oshirsa ham, AQSh stavkalarini Buyuk Britaniyanikiga tenglashtiradi yoki undan yuqoriga olib chiqadi. Waller so‘zga chiqishidan oldin GBP/USD yo‘qotishlarining bir qismini qoplagan edi, endi esa yana o‘z minimumi yaqiniga qaytdi.
Fedning 27–28-oktabr kunlari bo‘lib o‘tgan yig‘ilishi bayonnomasi chorshanba kuni GMT bo‘yicha soat 19:00 da eʼlon qilinadi. Payshanba kuni GMT bo‘yicha soat 13:30 da AQShda ishsizlik nafaqasi uchun arizalar soni chiqadi: avvalgi 200 mingdan so‘ng 197 ming bo‘lishi prognoz qilinmoqda. Har ikkala maʼlumot 8–9-dekabrdagi stavka o‘zgarishi hajmiga, yaʼni ikki mamlakat stavkalari o‘rtasidagi farqning AQSh tomoniga taʼsir qiladi.
BoE rahbari Bailey chorshanba kuni Buyuk Britaniyada inflyatsiya yanada oshishini va pul-kredit siyosati oldindan belgilangan yo‘nalishga bog‘lanmaganini aytdi. GfK isteʼmolchilar ishonchi ko‘rsatkichi juma kuni GMT bo‘yicha soat 00:01 da eʼlon qilinadi; avvalgi -24 dan so‘ng -22 bo‘lishi prognoz qilinmoqda. Oktabr oyining chakana savdo maʼlumotlari esa GMT bo‘yicha soat 07:00 da chiqadi. Avvalgi oydagi 0,4% lik pasayishdan so‘ng, savdo hajmi oylik hisobda o‘zgarmasligi kutilmoqda. Bu maʼlumotlar 17-dekabrdagi qarorga taʼsir qiladi.
4-noyabrdagi 1,3500 dan sal yuqoriroq cho‘qqidan boshlangan pasayish 14-oktabrdagi minimumdan keyingi o‘sishning deyarli barchasini yo‘qqa chiqardi. Chorshanba kungi minimumdan bir necha pip pastda joylashgan o‘sha minimum kunlik grafikda kamida aprel o‘rtalaridan beri eng past darajadir. GBP/USD 1,3350 dan sal pastdagi 50 kunlik eksponensial sirg‘aluvchi o‘rtacha (EMA) ko‘rsatkichidan quyida turibdi. Ushbu ko‘rsatkich oktabr boshida 200 kunlik EMAni yuqoridan pastga kesib o‘tgan edi.

Funt sterling (GBP) dunyodagi eng qadimiy valyuta (milodiy 886-yil) va Buyuk Britaniyaning rasmiy pul birligidir. 2022-yilgi maʼlumotlarga ko‘ra, u jahon valyuta bozorida (FX) savdo hajmi bo‘yicha to‘rtinchi o‘rinda turadi: barcha bitimlarning 12% i uning hissasiga to‘g‘ri keladi, kunlik o‘rtacha savdo hajmi esa 630 milliard dollarni tashkil etadi. Uning asosiy savdo juftliklari valyuta bozorining 11% ini tashkil etuvchi, “Cable” nomi bilan ham tanilgan GBP/USD, treyderlar orasida “Ajdarho” deb ataladigan GBP/JPY (3%) hamda EUR/GBP (2%) hisoblanadi. Funt sterling Angliya banki (BoE) tomonidan muomalaga chiqariladi.
Funt sterling qiymatiga taʼsir qiluvchi eng muhim omil Angliya banki belgilaydigan pul-kredit siyosatidir. BoE qarorlarini o‘zining asosiy maqsadi bo‘lgan “narxlar barqarorligi”, yaʼni inflyatsiyani 2% atrofida barqaror ushlab turishga erishgan-erishmaganiga qarab qabul qiladi. Bunga erishishning asosiy vositasi foiz stavkalarini o‘zgartirishdir. Inflyatsiya haddan tashqari yuqori bo‘lsa, BoE foiz stavkalarini oshirib, uni jilovlashga harakat qiladi. Bu esa aholi va korxonalar uchun kredit olishni qimmatlashtiradi. Odatda bu GBP uchun ijobiy holat, chunki yuqoriroq foiz stavkalari Buyuk Britaniyani xalqaro investorlar o‘z mablag‘larini joylashtirishi uchun jozibadorroq qiladi. Inflyatsiyaning haddan tashqari pasayishi iqtisodiy o‘sish sekinlashayotganidan dalolat beradi. Bunday vaziyatda BoE kreditlarni arzonlashtirish uchun foiz stavkalarini pasaytirishni ko‘rib chiqadi. Natijada korxonalar iqtisodiy o‘sishga xizmat qiladigan loyihalarga sarmoya kiritish uchun ko‘proq qarz olishi mumkin.
Eʼlon qilinadigan maʼlumotlar iqtisodiyot holatini baholashga yordam beradi va funt sterling qiymatiga taʼsir qilishi mumkin. Yalpi ichki mahsulot (YaIM), ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohalaridagi xaridlar bo‘yicha menejerlar indekslari (PMI) hamda bandlik kabi ko‘rsatkichlar GBP kursining yo‘nalishiga taʼsir qilishi mumkin. Kuchli iqtisodiyot funt sterling uchun ijobiydir. U nafaqat ko‘proq xorijiy investitsiyalarni jalb qiladi, balki BoEni foiz stavkalarini oshirishga ham undashi mumkin, bu esa GBPni bevosita mustahkamlaydi. Aksincha, iqtisodiy maʼlumotlar zaif bo‘lsa, funt sterlingning pasayishi ehtimoli yuqori.
Funt sterling uchun yana bir muhim iqtisodiy ko‘rsatkich savdo balansidir. U muayyan davrda mamlakatning eksportdan olgan daromadlari bilan importga sarflagan mablag‘lari o‘rtasidagi farqni o‘lchaydi. Agar mamlakat talab yuqori bo‘lgan eksport tovarlarini ishlab chiqarsa, ularni sotib olishni istagan xorijiy xaridorlar yaratadigan qo‘shimcha talabning o‘ziyoq uning valyutasiga ijobiy taʼsir qiladi. Shu sababli savdo balansining ijobiy saldosi valyutani mustahkamlaydi, manfiy saldosi esa, aksincha, uni zaiflashtiradi.