
Intel aksiyalari narxining uzoq davom etayotgan pasayishi fonida aksiyadorlar jamoaviy daʼvo bilan chiqdi. Pensiya jamgʻarmasi boshchiligida berilgan daʼvoda Intel, uning bosh ijrochi direktori va moliya direktori shaxsiy kompyuterlar biznesidagi zaiflik hamda ortiqcha zaxiralar bosimini yashirganlikda ayblanmoqda. Asosiy masala shundaki, kompaniya avgust oyida aksiyalarni yuqori narxlarda joylashtirish orqali kapital jalb qilgan paytda bu muammolar allaqachon ayon boʻlganmi va ular haqidagi axborot yetarlicha oshkor etilganmi.
Aksiyadorlarning daʼvo qilishicha, Intelning shaxsiy kompyuterlar savdosidagi sustlik va ortiqcha zaxiralarning salbiy taʼsiri maʼlumotlar markazlari kengayishi hamda sunʼiy intellekt sohasidagi jadal yuksalish keltirgan foydadan ustun kelgan. Ular Intelda firibgarlik qilish uchun ham sabab, ham imkoniyat boʻlganini taʼkidlab, kompaniya avgust oyi oʻrtalarida har biri 95 dollardan jami 23 milliard dollarlik aksiya sotganini dalil sifatida keltirmoqda. Tushgan mablagʻlar buyurtma asosida chip ishlab chiqarish biznesini kengaytirishga yoʻnaltirilishi koʻzda tutilgan edi. Bu bosh ijrochi direktor Lip-Bu Tan strategiyasining muhim tarkibiy qismidir.

Moliya direktori shaxsiy kompyuterlar bozoridagi talab kamida 2027-yil oʻrtalarigacha sust boʻlib qolishini kutmoqda. Ayni paytda maʼlumotlar markazlari va sunʼiy intellekt biznesidan tushum oʻtgan yilning mos davriga nisbatan 78% oshib, oʻsishning asosiy omillaridan biriga aylandi. Aksiyadorlarning 13-noyabrda sudga kiritilgan daʼvosida Intel shaxsiy kompyuterlar bozoridagi zaiflik koʻlamini kamaytirib koʻrsatgani iddao qilinib, avgust oyida aksiyalarni har biri 95 dollardan joylashtirish ortidagi maqsadlari shubha ostiga olinmoqda.
Bozordagi oʻzgaruvchanlik fonida rahbariyatning harakatlari eʼtiborni tortdi. Bosh ijrochi direktor Lip-Bu Tan avgust oyida aksiyalarni har biri 95 dollardan sotib oldi, soʻng 2-noyabrda yana 150 000 dona aksiyani har biri 64,73 dollardan xarid qildi. Biroq narxning 95 dollardan pasayganidan hafsalasi pir boʻlgan investorlar kompaniya oʻz moliyaviy holatini toʻliq oshkor etgan-etmaganini shubha ostiga olib, Intel oʻz prognozlarini ertaroq eʼlon qilishi kerak edi, degan fikrni bildirdi.
Intel aksiyalari narxining keyingi yoʻnalishi shaxsiy kompyuterlar bozoridagi zaiflik va sunʼiy intellekt biznesidagi jadal oʻsish oʻrtasidagi muvozanatga bogʻliq. Aksiyalar iyul oyidan beri 46% arzonlashdi va hozir tarixiy eng yuqori darajasidan 61% past narxda savdo qilinmoqda. Aksiyadorlar daʼvosi boʻyicha sud jarayoni davom etib, choraklik natijalar prognozlarning qanchalik asosli ekanini koʻrsatar ekan, investorlar shaxsiy kompyuterlarga talab sust boʻlgan sharoitda maʼlumotlar markazlari biznesi umumiy tushumga tushayotgan bosimni qoplay oladimi, degan savolni diqqat bilan kuzatadi.
Intel moliya direktori avvalroq moliyaviy natijalarga bagʻishlangan telekonferensiyada 2026-yilda jahon boʻylab shaxsiy kompyuterlar yetkazib berish hajmi taxminan 12% kamayishi, ikkinchi yarim yillikda esa oʻtgan yilning mos davriga nisbatan 20% dan ortiq qisqarishi kutilayotganini aytgan edi. Xotira komponentlari taʼminoti yaxshilanib, narxlar meʼyoriy darajaga qayta boshlamaguncha, shaxsiy kompyuterlar bozorining barqaror tiklanishi ehtimoli past. Prognozlarga koʻra, 2027-yilda jahon boʻylab shaxsiy kompyuterlar yetkazib berish hajmi yana 10% kamayadi, birinchi yarim yillikda esa oʻtgan yilning mos davriga nisbatan pasayish yanada keskin boʻlishi mumkin. Taqqoslash bazasining pastroq boʻlishi hisobiga ikkinchi yarim yillikda vaziyat yaxshilanishi mumkin.
Bozor tahlili:
Xotira komponentlari narxining oshishi shaxsiy kompyuterlarga boʻlgan talabga qanday taʼsir qilayotgani tobora yaqqol koʻrinar ekan, jahon markaziy protsessorlar (CPU) bozorida tafovut kuchaymoqda: isteʼmolchilar segmenti bosim ostida qolmoqda, serverlarga talab esa yuqoriligicha saqlanmoqda. Toʻrtinchi chorakda Intelning mijoz qurilmalari uchun hisoblash texnologiyalari segmentidagi tushumi taxminan 6,3 milliard dollargacha kamayishi kutilmoqda. Bu bozorning avvalgi 8,4 milliard dollarlik prognozidan ancha past.
