Maqola

Treyдингda kapitalning pasayishi: turlari, hisoblash va tiklanish usullari

Savdoda hisob qiymatining pasayishi (drawdown) hisobdagi joriy mablagʻlar qiymatining eng yuqori nuqtadan (choʻqqidan) undan keyingi eng past nuqtagacha (tubgacha) tushishidir. Treyderlar odatda bu pasayishni choʻqqidagi qiymatga nisbatan foizda ifodalaydi va hisob qiymati avvalgi choʻqqidan oshmaguncha pasayish davri tugamagan hisoblanadi. Bu koʻrsatkich muhim, chunki u hisob yoki strategiya natijasi savdo davomida qanchalik pasayganini koʻrsatadi, yakuniy foyda raqamida esa bu aks etmaydi.

Asosiy xulosalar

  • Kapital pasayishi hisobvaraq qiymatining eng yuqori darajadan eng past darajagacha tushishidir. U yangi eng yuqori darajaga erishilishidan oldin oʻlchanadi va odatda oldingi eng yuqori qiymatga nisbatan foizda ifodalanadi.
  • Kapital pasayishini hisoblash formulasida eng yuqori qiymatdan eng past qiymat ayiriladi, soʻng natija eng yuqori qiymatga boʻlinib, 100 ga koʻpaytiriladi.
  • Maksimal kapital pasayishi muayyan davrdagi eng katta pasayishdir. U strategiya shu davrda keltirib chiqargan eng jiddiy pasayishni koʻrsatadi.
  • Tiklanish uchun zarur oʻsish kapital pasayishidan tezroq ortadi. Shu sababli 20% pasayishdan tiklanish uchun 25%, 50% pasayishdan tiklanish uchun esa 100% oʻsish kerak.
  • Har bir bitimdagi risk ketma-ket zararlar kapitalni qanchalik kamaytirishini belgilaydi: ketma-ket 10 ta zararli bitimda 1% risk kapitalning 9,6%, 5% risk esa 40,1% kamayishiga olib keladi.

Treydingda kapital pasayishi nima?

Kapital pasayishi savdo hisobvaragʻi qiymatining eng yuqori darajadan eng past darajagacha, yangi eng yuqori darajaga erishilishidan oldin tushishidir. U pul miqdorida yoki eng yuqori qiymatga nisbatan foizda ifodalanadi. Sof kapital balansga ochiq bitimlardagi foydani qoʻshish yoki zararni ayirish orqali aniqlanadi.

Treyderlar kapital pasayishini kuzatadi, chunki u hisobvaraq natijaga erishguncha qanday yoʻqotishlarni boshdan kechirganini koʻrsatadi. Ikki hisobvaraq yilni bir xil 20% foyda bilan yakunlashi mumkin, ammo yil davomida birining qiymati 10%, ikkinchisiniki esa 40% pasaygan boʻlishi mumkin.

Kapital pasayishi har doim boshlangʻich depozitdan emas, eng yuqori qiymatdan oʻlchanadi. Misol uchun, hisobvaraqqa dastlab $10,000 kiritilgan va uning qiymati $12,000 gacha oʻsgan boʻlsin. Keyin sof kapital $9,000 gacha tushsa, hisobvaraqdagi mablagʻ depozitdan atigi $1,000 kam boʻlsa ham, kapital pasayishi $3,000 ni tashkil etadi. Pasayishni depozitdan hisoblash uni haqiqiy miqdoridan uch baravar kichik qilib koʻrsatadi.

Sof kapital oldingi eng yuqori qiymatdan oshmaguncha kapital pasayishi tugamaydi. Hisobvaraq umumiy hisobda foydada boʻlsa ham, kapital pasayishi holatida qolishi mumkin. Xuddi shu hisobvaraq qiymati $11,000 boʻlganda, u depozitga nisbatan $1,000 foydada, ammo $12,000 lik eng yuqori darajadan hali ham $1,000 pastda boʻladi.

Annotated equity curve showing a 25% drawdown from a $12,000 peak to a $9,000 trough, then recovery to a $15,000 new peak

Yangi boshlovchilarning eng keng tarqalgan xatosi kapital pasayishini zarar bilan bir xil deb hisoblashdir. Aslida ular turli narsalarni oʻlchaydi.

Kapital pasayishi va zarar oʻrtasidagi farq

Kapital pasayishi zarar bilan bir xil emas. Kapital pasayishi bir qator bitimlar davomida eng yuqori qiymatdan tushishni oʻlchaydi va hali ochiq turgan bitimlarni ham qamrab olishi mumkin. Zarar esa kirish narxiga nisbatan yomonroq narxda yopilgan bitta bitimning natijasidir.

Hisobvaraq yangi eng yuqori qiymatga erishganda kapital pasayishi tugaydi, yopilgan bitimdagi zarar esa tarixda qoladi. Misoldagi hisobvaraqda bir nechta yopilgan zararli bitim va zarar keltirayotgan bitta ochiq bitimning barchasi bitta $3,000 lik kapital pasayishi tarkibiga kirishi mumkin.

XususiyatKapital pasayishiZarar
Nimani oʻlchaydiBir qator bitimlar davomida eng yuqori qiymatdan pasayishniBitta yopilgan bitim natijasini
Ochiq bitimlarUlarni qamrab olishi mumkin (sof kapital asosida)Faqat bitim yopilgandan keyin hisobga olinadi
Yoʻqolishi mumkinmi?Ha, hisobvaraq yangi eng yuqori qiymatga erishgandaYoʻq, yopilgan bitimdagi zarar oʻzgarmaydi

Kapital pasayishi nima ekanini bilib oldik. Keyingi qadam uni oʻz hisobvaragʻingizda oʻlchashdir.

Kapital pasayishini qanday hisoblash mumkin

Kapital pasayishini hisoblash uchun eng yuqori qiymatdan eng past qiymatni ayiring, natijani eng yuqori qiymatga boʻling va 100 ga koʻpaytiring. Kapital pasayishi formulasi quyidagicha.

Kapital pasayishi % = (eng yuqori qiymat − eng past qiymat) ÷ eng yuqori qiymat × 100

Barcha hisob-kitoblarda balansdan emas, sof kapitaldan foydalaning. Sof kapital ochiq bitimlarni ham qamrab oladi. Shuning uchun hali yopilmagan zararli bitim yopilguncha yashirin qolmay, kapital pasayishida aks etadi.

Ushbu jadvaldagi hisobvaraq yaxlit sonlarga asoslangan boʻlib, faqat tushuntirish uchun keltirilgan va hech qanday real instrumentga bogʻliq emas. Maqoladagi barcha misollarda aynan shu hisobvaraqdan foydalaniladi.

BosqichSof kapitalNimani koʻrsatadi
Boshlangʻich depozit$10,000Boshlangʻich nuqta
Birinchi eng yuqori qiymat$12,000Eng yuqori qiymat
Birinchi eng past qiymat$9,000Kapital pasayishi $3,000 yoki 25%, mutlaq kapital pasayishi $1,000, tiklanish uchun zarur oʻsish 33,3%
Yangi eng yuqori qiymat$15,000Birinchi kapital pasayishi tugaydi
Ikkinchi eng past qiymat$13,500Kapital pasayishi $1,500 yoki 10%
Davrdagi maksimal kapital pasayishi
25% (birinchi kapital pasayishi)

1-qadam: eng yuqori qiymatni toping

Pasayish boshlanishidan oldin hisobvaraqdagi sof kapital erishgan eng yuqori qiymatni toping. Misoldagi hisobvaraqda bu qiymat $12,000.

2-qadam: eng past qiymatni toping

Shu eng yuqori nuqtadan keyin va hisobvaraq yangi eng yuqori qiymatga erishishidan oldin kuzatilgan eng past sof kapitalni toping. Misoldagi hisobvaraqda bu qiymat $9,000.

3-qadam: eng yuqori qiymatdan eng past qiymatni ayiring

Puldagi kapital pasayishini aniqlash uchun eng yuqori qiymatdan eng past qiymatni ayiring. Misoldagi hisobvaraqda $12,000 dan $9,000 ayirilsa, kapital pasayishi $3,000 boʻladi.

4-qadam: eng yuqori qiymatga boʻling va 100 ga koʻpaytiring

Kapital pasayishini foizda aniqlash uchun uning puldagi miqdorini eng yuqori qiymatga boʻling, soʻng 100 ga koʻpaytiring. Misoldagi hisobvaraqda $3,000 ni $12,000 ga boʻlish 0,25 ni beradi, 0,25 ni 100 ga koʻpaytirish esa 25% kapital pasayishini koʻrsatadi.

Qisqasi, misoldagi hisobvaraq tiklanishni boshlashidan oldin eng yuqori sof kapitalining chorak qismini yoʻqotgan. Vaqt oʻtishi bilan bitta hisobvaraqda koʻplab kapital pasayishlari yuz beradi. Treyderlar ularni bir necha usulda, avvalo eng katta pasayishni aniqlash orqali oʻlchaydi.

Kapital pasayishi turlari

Kapital pasayishini turli boshlangʻich nuqtalardan oʻlchash mumkin va uning har bir turi hisobvaraq haqidagi alohida savolga javob beradi.

XususiyatMaksimal kapital pasayishiNisbiy kapital pasayishiMutlaq kapital pasayishiSuzuvchi kapital pasayishi
Nimani oʻlchaydiMuayyan davrdagi eng katta nisbiy pasayishniEng yuqori qiymatdan foizdagi pasayishniBoshlangʻich depozitdan pastga tushishniOchiq bitimlardagi realizatsiya qilinmagan zararni
Qaysi nuqtadan oʻlchanadiEng chuqur pasayishdan oldingi eng yuqori qiymatdanEng yuqori qiymatdanBoshlangʻich depozitdanBalansdan
Qanday hisoblanadiXuddi shu formula, faqat eng katta pasayish uchun(Eng yuqori qiymat − eng past qiymat) eng yuqori qiymatga boʻlinib, 100 ga koʻpaytiriladiDepozitdan eng past sof kapital ayiriladiBalansdan sof kapital ayiriladi
Asosiy qoʻllanishiStrategiyalarni taqqoslashRiskni baholashKapital boshlangʻich miqdordan pastga tushganini tekshirishJoriy ochiq riskni koʻrish

Maksimal kapital pasayishi

Maksimal kapital pasayishi hisobvaraq yoki strategiyada tanlangan davr davomida eng yuqori qiymatdan eng past qiymatgacha kuzatilgan eng katta tushish boʻlib, eng yuqori qiymatga nisbatan foizda ifodalanadi. Treyderlar undan foydalanadi, chunki u strategiya keltirib chiqargan eng jiddiy pasayishni koʻrsatadi. Bu koʻrsatkichni ular oʻzlari qabul qila oladigan zarar miqdori bilan solishtiradi.

Maksimal kapital pasayishi oddiy kapital pasayishi formulasi bilan hisoblanadi, lekin formula faqat davrdagi eng katta pasayishga qoʻllanadi.

Maksimal kapital pasayishi % = (eng yuqori qiymat − eng chuqur pasayishdagi eng past qiymat) ÷ eng yuqori qiymat × 100

Misoldagi hisobvaraq maksimal kapital pasayishi vaqt oʻtishi bilan qanday shakllanishini koʻrsatadi. Birinchi 25% pasayishdan keyin sof kapital tiklanib, yangi eng yuqori qiymatga, $15,000 ga yetadi. Keyin sof kapital $13,500 gacha tushadi. Bu ikkinchi pasayish $1,500 yoki yangi eng yuqori qiymatning 10% ini tashkil etadi. Hisobvaraqda 25% va 10% miqdoridagi ikkita pasayish kuzatilgan, shuning uchun davrdagi maksimal kapital pasayishi hali ham 25% boʻlib qoladi.

Maksimal kapital pasayishi pasayishlar qanchalik tez-tez yuz berishini yoki har bir tiklanish qancha vaqt olganini koʻrsatmaydi. Keyingi pasayish esa shu paytgacha kuzatilgan barcha pasayishlardan kattaroq boʻlishi mumkin.

Maksimal kapital pasayishi koʻrsatkichi bilan birga doimo uning davri ham koʻrsatilishi kerak, chunki uzoqroq davr odatda kattaroq pasayishni qamrab oladi. Treyderlar koʻpincha ikki strategiyaning maksimal kapital pasayishini tarixiy maʼlumotlarda sinash natijalari orqali taqqoslaydi. Bunda strategiya qoidalari oʻtmishdagi narx maʼlumotlariga qoʻllanadi.

Nisbiy kapital pasayishi

Nisbiy kapital pasayishi eng yuqori qiymatdan tushishning shu qiymatga nisbatan foizda ifodalanishidir. Kapital pasayishi formulasi aynan nisbiy pasayishni beradi. Shuning uchun misoldagi hisobvaraqning $12,000 dan $9,000 gacha tushishi 25% nisbiy kapital pasayishini anglatadi. Muayyan davrdagi eng katta nisbiy pasayish maksimal kapital pasayishi hisoblanadi. Nisbiy kapital pasayishi treyderlarga istalgan hajmdagi hisobvaraqlarni taqqoslash imkonini ham beradi, chunki 25% tushish $1,000 lik hisobvaraq uchun ham, $100,000 lik hisobvaraq uchun ham bir xil ulushni anglatadi.

Mutlaq kapital pasayishi

Mutlaq kapital pasayishi sof kapitalning boshlangʻich depozitdan pastga tushishidir. Misoldagi hisobvaraqda depozit $10,000, eng past sof kapital esa $9,000 boʻlgani uchun mutlaq kapital pasayishi $1,000 ni tashkil etadi. Mutlaq kapital pasayishi riskni baholashdagi eng zaif oʻlchovdir, chunki u pasayishdan oldin olingan foydani hisobga olmaydi. Xuddi shu hisobvaraqda $12,000 lik eng yuqori qiymatdan 25% nisbiy pasayish kuzatilgan. Bu depozitdan $1,000 pastga tushish anglatganidan ancha katta pasayishdir.

Suzuvchi kapital pasayishi, sof kapital va balans oʻrtasidagi farq

Suzuvchi kapital pasayishi hali ochiq turgan bitimlardagi realizatsiya qilinmagan zarardir. Balans faqat yopilgan bitimlarni hisobga oladi, sof kapital esa balansga ochiq bitimlardagi foydani qoʻshish yoki zararni ayirish orqali aniqlanadi. Ochiq bitimlar zarar keltirayotgan paytda balans va sof kapital oʻrtasidagi farq suzuvchi kapital pasayishi hisoblanadi.

Kapital pasayishini sof kapital asosida kuzating, chunki balans zararli bitimni u yopilmaguncha aks ettirmaydi. MT4 hisobotlarida balans va sof kapital alohida koʻrsatiladi, shuningdek, mutlaq kapital pasayishi, nisbiy kapital pasayishi va MT4 da "Maximal drawdown" deb nomlangan maksimal kapital pasayishi keltiriladi. MT5 hisobotlarining tuzilishi boshqacha, shuning uchun oʻzingiz foydalanayotgan platformadagi koʻrsatkich nomlarini tekshiring.

Prop kompaniya hisobvaraqlarida kuzatuvchi va kunlik kapital pasayishi

Kuzatuvchi kapital pasayishi prop treyding kompaniyasi (prop kompaniya) qoʻllaydigan zarar chegarasi boʻlib, hisobvaraq har safar yangi eng yuqori qiymatga erishganda yuqoriga siljiydi va hech qachon pastga tushmaydi. Prop kompaniya treyderlarga belgilangan qoidalar asosida oʻz kapitali bilan savdo qilish imkonini beradi. Prop kompaniyaning kapital pasayishi chegarasini buzish odatda hisobvaraq yopilishiga olib keladi.

Statik chegara boshlangʻich balansga nisbatan oʻzgarmas qoladi, kuzatuvchi kapital pasayishi chegarasi esa hisobvaraq qiymati oshgani sari yuqoriga siljiydi. Kunlik kapital pasayishi chegarasi hisobvaraq bir kunda qancha yoʻqotishi mumkinligini cheklaydi va har kuni qaytadan belgilanadi. Ayrim prop kompaniyalar kuzatuvchi kapital pasayishini kun davomida real vaqtda, boshqalari esa faqat kun oxirida (EOD) oʻlchaydi. Kuzatuvchi kapital pasayishi bitta bitimga qoʻyiladigan buyruq boʻlgan kuzatuvchi stopdan farq qiladi. Qoidalar va miqdorlar kompaniyaga qarab oʻzgaradi, shuning uchun prop kompaniyangiz shartlarini tekshiring.

XususiyatKuzatuvchi kapital pasayishiKunlik kapital pasayishi chegarasi
Nimani oʻlchaydiYangi eng yuqori qiymatlar bilan birga koʻtariladigan, prop kompaniya belgilagan hisobvaraqning eng quyi ruxsat etilgan qiymatiniProp kompaniya hisobvaragʻi bir kunda yoʻqotishi mumkin boʻlgan eng katta miqdorni
Qaysi nuqtadan oʻlchanadiEng yuqori balans yoki sof kapitaldanKun boshidagi balans yoki sof kapitaldan (kompaniyaga qarab farq qiladi)
Qanday hisoblanadiKompaniya belgilaydiKompaniya belgilaydi

Chart comparing a trailing drawdown floor that steps up with each new equity high against a flat static floor in a prop firm account

Turi qanday boʻlishidan qatʼi nazar, kattaroq kapital pasayishidan tiklanish uchun ancha katta oʻsish talab etiladi.

Kapital pasayishidan tiklanish jadvali

50% kapital pasayishidan keyin oldingi eng yuqori qiymatga qaytish uchun 100% oʻsish kerak, chunki oʻsish endi kichraygan hisobvaraq qiymatiga nisbatan hisoblanadi. Har qanday kapital pasayishidan tiklanish uchun yoʻqotilgan foizdan kattaroq foizli oʻsish zarur va pasayish chuqurlashgan sari bu farq kengayadi.

Tiklanish uchun zarur oʻsish % = kapital pasayishi % ÷ (100 − kapital pasayishi %) × 100

Kapital pasayishiTiklanish uchun zarur oʻsish
5%5,3%
10%11,1%
15%17,6%
20%25%
25%33,3%
30%42,9%
40%66,7%
50%100%
60%150%
75%300%
90%900%

Kapital pasayishi taxminan 20% dan kam boʻlganda, pasayish va tiklanish uchun zarur oʻsish oʻrtasidagi farq kichik boʻlib qoladi. Taxminan 40% dan oshgach, tiklanish uchun zarur oʻsish tez ortadi. 75% pasayishdan tiklanish uchun esa 300% oʻsish kerak. Misoldagi hisobvaraqning 25% pasayishidan tiklanishi uchun 33,3% oʻsish zarur. Demak, $12,000 lik eng yuqori qiymatga qaytish uchun $9,000 miqdoridagi sof kapital $3,000 ga oshishi kerak.

Butun bozorlar uchun ham shu hisob-kitob amal qiladi. Atlanta Federal zaxira banki maʼlumotlariga koʻra, S&P 500 indeksi 2007-yil 9-oktabrdagi eng yuqori qiymatidan 2009-yil 9-martdagi eng past qiymatigacha 56,8% pasaygan. Hech qanday oʻsish kafolatlanmaydi va har qanday kapital pasayishidan tiklanish ham kafolatlangan emas.

Drawdown recovery curve showing the gain needed to recover rising from 33.3% at a 25% drawdown to 100% at 50% and 900% at 90%

Katta kapital pasayishlarini qoplash shu qadar qiyin ekan, keyingi savol qancha pasayishni maqbul deb hisoblash mumkinligidir.

Qancha kapital pasayishi maqbul?

Barcha uchun birdek maqbul kapital pasayishi darajasi yoʻq. Tegishli daraja strategiya, vaqt oraligʻi va treyder qancha zararga bardosh bera olishiga bogʻliq. Koʻplab treyderlar va treyding oʻqituvchilari maksimal kapital pasayishini taxminan 20% dan past saqlashni tavsiya qiladi. Bu darajada tiklanish uchun zarur oʻsish hali 25% yoki undan kam boʻladi.

Ushbu jadvaldagi diapazonlar treyding oʻqituvchilari tez-tez keltiradigan moʻljallardir. Ular qoida ham, maqsad ham emas.

Maksimal kapital pasayishiOdatda qanday tavsiflanadiKoʻpincha qayerda uchraydi
10% dan kamKonservativPast riskli tizimli strategiyalarda
10% dan 20% gachaFaol chakana treyding uchun odatiySving va kun ichidagi savdo strategiyalarida
20% dan 35% gachaAgressivAyrim trendga ergashuvchi strategiyalarda
35% dan yuqoriYuqori riskli, tiklanish uchun zarur oʻsish esa ancha kattalashadiJuda yuqori riskli yoki katta kredit yelkasi bilan savdoda

Qaysi daraja odatiy hisoblanishi strategiya turiga bogʻliq. Trendga ergashuvchi strategiyalarda koʻpincha qisqa muddatli strategiyalardagiga qaraganda kattaroq kapital pasayishlari kuzatiladi.

20% kapital pasayishidan tiklanish uchun 25% oʻsish kerak. Bu pasayish koʻplab faol treyderlar koʻzlaydigan diapazonning yuqori chegarasida turadi. Shu sababli aksariyat qisqa muddatli strategiyalar uchun 20% kapital pasayishi ogohlantiruvchi belgidir.

Amalda siz uchun maqbul maksimal kapital pasayishi savdo qoidalaringizni buzmasdan bardosh bera oladigan darajadir. Agar pasayish sizni bitim hajmini kattalashtirishga yoki stop-losslardan voz kechishga undasa, har qanday jadvalda nima deyilganidan qatʼi nazar, bu pasayish siz uchun haddan tashqari kattadir.

Kapital pasayishini tanlangan daraja doirasida ushlab turish uning sabablarini tushunishdan boshlanadi.

Treydingda kapital pasayishiga nima sabab boʻladi?

Kapital pasayishlarining aksariyati ketma-ket zararli bitimlardan kelib chiqadi. Har bir bitimdagi risk esa bunday ketma-ketlik hisobvaraqni qanchalik pasaytirishini belgilaydi. Foydali bitimlar ulushi 100% dan kam boʻlgan har qanday strategiyada ketma-ket zararlar uchraydi. Demak, ular treydingning odatiy qismidir.

Ketma-ket zararlar jadvali har bir bitimdagi riskning toʻrt darajasida ketma-ket 5 va 10 ta zararli bitimdan keyingi kapital pasayishini koʻrsatadi. Har bir zarar bitim paytidagi hisobvaraq qiymatining belgilangan foizini tashkil etadi, yaʼni keyingi zarar kamaygan kapitaldan hisoblanadi. Raqamlar oddiy matematik hisob-kitobga asoslangan va faqat tushuntirish uchun keltirilgan.

Har bir bitimdagi riskKetma-ket 5 ta zararli bitimdan keyingi kapital pasayishiKetma-ket 10 ta zararli bitimdan keyingi kapital pasayishi10 ta zararli bitimdan keyin tiklanish uchun zarur oʻsish
1%4,9%9,6%10,6%
2%9,6%18,3%22,4%
3%14,1%26,3%35,6%
5%22,6%40,1%67%

Har bir bitimdagi risk 1% boʻlganda, ketma-ket 10 ta zararli bitim 9,6% kapital pasayishiga olib keladi. Risk 5% boʻlsa, xuddi shu zararlar ketma-ketligi 40,1% kapital pasayishiga olib keladi va undan tiklanish uchun 67% oʻsish kerak boʻladi. Qisqasi, kapital pasayishining katta qismini zararlar ketma-ketligi boshlanishidan oldinoq pozitsiya hajmi belgilab beradi.

Kredit yelkasi kapital pasayishini chuqurlashtiradi, chunki u faqat depozit imkon beradigan hajmdan kattaroq pozitsiya ochish imkonini beradi. Pozitsiya hajmi kattaroq boʻlganda, bozordagi odatiy harakat ham hisobvaraqning kattaroq ulushini yoʻqotishga olib keladi.

Oʻzaro bogʻliq pozitsiyalar ham kapital pasayishini chuqurlashtiradi. Bir yoʻnalishda harakatlanadigan bir nechta bitim bitta kattaroq bitim kabi taʼsir qiladi. Masalan, EUR/USD va GBP/USD boʻyicha uzun pozitsiyalar AQSH dollari mustahkamlanganda odatda birgalikda zarar koʻradi. Natijada bitta bozor harakati barcha bitimlarga bir vaqtning oʻzida taʼsir qiladi.

Har bir bitimdagi risk kapital pasayishini belgilasa, birinchi navbatda aynan shu riskni nazorat qilish kerak.

Kapital pasayishini qanday boshqarish va kamaytirish mumkin

Kapital pasayishini butunlay yoʻqotib boʻlmaydi, ammo uning qanchalik chuqurlashishini cheklash mumkin. Buning uchun har bir bitimdagi riskni kichik saqlash, stop-lossdan foydalanish, kredit yelkasini past tutish, oʻzaro bogʻliq pozitsiyalarni bitta deb hisoblash va kapital pasayishi chegarasini oldindan belgilash kerak. Bu choralarning har biri zararlar ketma-ketligi boshlanishidan oldin pozitsiya hajmi va ochiq riskni nazorat qiladi.

  • Har bir bitimdagi riskni kichik saqlang, shunda ketma-ket zararlar tiklanish mumkin boʻlgan darajadagi kapital pasayishini keltirib chiqaradi. Har bir bitimda hisobvaraqning 1% dan 2% gacha qismini riskka qoʻyishni nazarda tutadigan 1–2% qoidasi keng tarqalgan tavsiya boʻlib, kafolat emas.
  • Har bir pozitsiya hajmini stop-lossgacha boʻlgan masofaga qarab hisoblang, shunda stop-loss ishga tushganda yoʻqotiladigan pul miqdori har bir bitim uchun belgilagan riskingizga mos keladi. Bir xil riskda uzoqroq stop-loss kichikroq pozitsiya hajmini talab qiladi.
  • Har bir bitimda stop-lossdan foydalaning, bu har bir pozitsiyadagi zararni cheklaydi. Oddiy stop-loss chiqish narxini kafolatlamaydi, chunki narx uzilishlari va sirpanish sababli stop-loss yomonroq narxda bajarilishi mumkin.
  • Kredit yelkasini yetarlicha past saqlang, shunda bozordagi bitta harakat hisobvaraqning katta qismini yoʻqotishga olib kelmaydi. Pastroq kredit yelkasi pozitsiya hajmini depozitga mutanosib saqlaydi. Pozitsiya hajmini yaxshiroq nazorat qilish uchun TMGM savdo hisobvaragʻidagi kredit yelkasi haqida batafsil oʻqing.
  • Oʻzaro bogʻliq pozitsiyalarni bitta bitim deb hisoblang, ayniqsa ochiq riskni jamlayotganda. Bir yoʻnalishda harakatlanadigan uchta pozitsiyaning riski bitta pozitsiya riskidan qariyb uch baravar katta boʻladi.
  • Savdo rejangizda shaxsiy kapital pasayishi chegarasini belgilang va buni savdoni boshlashdan oldin qiling. Masalan, rejada kapital 10% pasayganda pozitsiya hajmini yarmiga kamaytirish, 15% pasayganda esa savdoni vaqtincha toʻxtatish nazarda tutilishi mumkin.
  • Kapital pasayishini sof kapital asosida kuzating, shunda zarar keltirayotgan ochiq bitimlar darhol hisobga olinadi. Balans esa ochiq bitimlarni hisobga olmaydi.

Bu choralarning hech biri savdoni risksiz qilmaydi. Ularning barchasi qoʻllanganda ham kapital pasayishlari yuz beradi. Yaxshi nazorat mavjud boʻlsa ham pasayish keladi, shuning uchun keyingi qadam undan qanday tiklanishni bilishdir.

Kapital pasayishidan qanday tiklanish mumkin

Kapital pasayishidan tiklanish uchun uning sababini aniqlang, pozitsiya hajmini kamaytiring va yoʻqotilgan pulni qaytarish maqsadida kattaroq bitimlar ochish oʻrniga savdo rejangizga amal qiling.

1-qadam: kapital pasayishini tarixiy sinov natijalari bilan taqqoslang

Savdoni vaqtincha toʻxtatib, hozirgacha kuzatilgan kapital pasayishi va ketma-ket zararli bitimlarni strategiyangizning tarixiy sinovidagi maksimal kapital pasayishi va eng uzun zararlar ketma-ketligi bilan solishtiring. Agar ikkalasi ham tarixiy sinovdagi eng yomon koʻrsatkichlardan oshmagan boʻlsa, strategiya kutilganidek ishlayotgan boʻlishi mumkin.

2-qadam: kapital pasayishining sababini toping

Keyingi bitimdan oldin kapital pasayishining sababini aniqlang. Keng tarqalgan sabablar qoidalarni buzish, haddan tashqari katta pozitsiya hajmi yoki strategiyaga mos kelmaydigan bozor sharoitidir.

3-qadam: pozitsiya hajmini kamaytiring

Zararlarni yana odatiy hol sifatida qabul qila olguningizcha pozitsiya hajmini kamaytiring. Natijalar tarixiy sinovga yana mos kela boshlagach, pozitsiya hajmini bosqichma-bosqich oshiring.

4-qadam: zararni tezda qoplash ilinjida savdo qilmang

Zararni tezda qoplash ilinjida savdo qilishdan, jumladan rejangizdan tashqari "yana bitta kichik bitim" ochishdan saqlaning. Bunday savdo yoʻqotishlarni tezda qaytarishga urinishni anglatadi va odatda kapital pasayishini yanada kuchaytiradi.

5-qadam: shoshilib qaror qabul qilayotganingizni sezsangiz, qisqa tanaffus qiling

Savdo qarorlaringiz shoshqaloqlik yoki hissiyot taʼsirida qabul qilinayotganini sezsangiz, qisqa tanaffus qiling.

Tarixiy sinovdagi eng yomon koʻrsatkichlardan ham oshib ketgan kapital pasayishi strategiya ishlamay qolgan boʻlishi mumkinligini bildiradi. Bu undan yana foydalanishdan oldin strategiyani qayta koʻrib chiqish uchun sababdir. Kapital pasayishidan tiklanish vaqt talab qiladi va kafolatlanmaydi.

Treyderlar strategiyani baholash uchun maksimal kapital pasayishidan tashqari yana bir nechta pasayish koʻrsatkichidan foydalanadi.

Treyderlar foydalanadigan boshqa kapital pasayishi koʻrsatkichlari

Oʻrtacha kapital pasayishi, kapital pasayishi davomiyligi va Calmar koeffitsiyenti treyderlar strategiyani baholashda foydalanadigan yana uchta koʻrsatkichdir.

Oʻrtacha kapital pasayishi muayyan davrdagi barcha pasayishlarning oʻrtacha qiymatidir. U shu davrdagi odatiy pasayishni koʻrsatadi, maksimal kapital pasayishi esa faqat eng yomonini aks ettiradi.

Kapital pasayishi davomiyligi hisobvaraq qiymati oldingi eng yuqori darajadan qancha vaqt pastda qolishini bildiradi. Tiklanishi bir yil davom etadigan 10% pasayishga bardosh berish, bir oyda tiklanadigan 15% pasayishga qaraganda qiyinroq boʻlishi mumkin.

Calmar koeffitsiyenti yillik daromadlilikni maksimal kapital pasayishiga boʻlish orqali hisoblanadi. Calmar koeffitsiyenti yuqoriroq boʻlsa, eng yomon pasayishning har bir birligiga koʻproq daromad toʻgʻri keladi. Terry W. Young Calmar koeffitsiyentini 1991-yilda Futures jurnalida taqdim etgan. Uning nomi California Managed Accounts Reports iborasidan olingan.

Kapital pasayishi koʻpincha oʻzgaruvchanlik bilan adashtiriladi, ammo ular turli narsalarni oʻlchaydi.

Kapital pasayishi va oʻzgaruvchanlik oʻrtasidagi farq

Kapital pasayishi faqat eng yuqori qiymatdan tushishni oʻlchaydi, oʻzgaruvchanlik esa narxlar yoki daromadlilikning har ikki yoʻnalishda qanchalik koʻtarilib-pasayishini oʻlchaydi. Foyda va zararlar navbatma-navbat kelib, bir-birini qoplasa, strategiya oʻzgaruvchan boʻlsa ham, kapital pasayishi kichik qolishi mumkin. Oʻzgaruvchanligi bir xil boʻlgan ikki strategiyaning kapital pasayishlari juda farq qilishi mumkin, chunki kapital pasayishi natijalar ketma-ketligiga bogʻliq. Zararlar birin-ketin kelganda pasayish chuqurlashadi, xuddi shu zararlar foydali bitimlar orasida taqsimlansa, pasayishga deyarli taʼsir qilmaydi.

XususiyatKapital pasayishiOʻzgaruvchanlik
Nimani oʻlchaydiEng yuqori qiymatdan tushishniQiymatlar qanchalik koʻtarilib-pasayishini
YoʻnalishFaqat pasayishHar ikki yoʻnalish
Natijalar ketma-ketligiMuhim (ketma-ket kelgan zararlar pasayishni chuqurlashtiradi)Muhim emas
Asosiy qoʻllanishiTreyder boshdan kechirgan eng yomon pasayishni baholashQiymatlar qanchalik tebranishini baholash

Koʻp beriladigan savollar

20% kapital pasayishi yomonmi?

20% kapital pasayishi aksariyat qisqa muddatli strategiyalar uchun ogohlantiruvchi belgidir, chunki u koʻplab faol treyderlar koʻzlaydigan diapazonning yuqori chegarasida turadi. 20% pasayishdan tiklanish uchun 25% oʻsish ham kerak boʻladi. Shuning uchun bu pasayishga olib kelgan bitimlarni qayta koʻrib chiqish foydali.

Kapital pasayishining oldini olish mumkinmi?

Yoʻq, kapital pasayishidan qochib boʻlmaydi, chunki har qanday strategiyada zararli bitimlar mavjud. Pozitsiya hajmi, stop-loss va pastroq kredit yelkasi pasayishning qanchalik chuqurlashishini cheklaydi, ammo hech bir usul kapital pasayishlarini butunlay toʻxtatmaydi.

Kapital pasayishidan tiklanish qancha vaqt oladi?

Kapital pasayishidan tiklanishning aniq muddati yoʻq. Tiklanish vaqti pasayish chuqurligi, strategiya va bozorga bogʻliq. Kattaroq pasayishlardan tiklanish odatda koʻproq vaqt oladi, chunki zarur oʻsish tez ortadi. Tiklanish esa hech qachon kafolatlanmaydi.

Kunlik kapital pasayishi va maksimal kapital pasayishi oʻrtasidagi farq nima?

Prop kompaniya hisobvaraqlarida kunlik kapital pasayishi chegarasi bir kunlik zararni cheklaydi va har kuni qaytadan belgilanadi. Maksimal kapital pasayishi chegarasi esa butun hisobvaraqni qamrab oladi va qaytadan belgilanmaydi. Har qanday chegarani buzish odatda hisobvaraq yopilishiga olib keladi. Shu sababli prop kompaniyangizning har ikkala chegara boʻyicha shartlarini tekshiring.

EOD kapital pasayishi nima?

Kun oxiridagi (EOD) kapital pasayishi prop kompaniya qoidasi boʻlib, kuzatuvchi kapital pasayishini real vaqtda emas, har kun oxiridagi yakuniy balans asosida oʻlchaydi. Qoidalar kompaniyaga qarab farq qiladi, shuning uchun prop kompaniyangiz shartlarini tekshiring.

Bank sohasida drawdown nimani anglatadi?

Bank sohasida drawdown kredit yoki kredit liniyasidan mablagʻ olishni anglatadi. Bankdagi bu tushuncha savdo hisobvaragʻidagi qiymat pasayishiga aloqador emas.

Bugun aqlliroq savdo qiling

$10,000 demo mablag'lari
100+ bozorlar
Past komissiyalar, tor spredlar
Trading App
A group of expert analyst with strengths in fundamental and technical analysis, and years of experience in the Global Equity Markets, Forex, Precious Metals, Oils and other commodities, as well as Crypto, and so on.
Mukofotga sazovor bo‘lgan savdo platformamizda 1,000,000 dan ortiq mijozlarga qo‘shiling
1
Jonli
hisob uchun ariza topshiring
2
Hisobingizni
to‘ldiring
3
Darhol
savdoni boshlang
Hisob ochish