
Buyuk Britaniyada isteʼmol xarajatlarining asosiy koʻrsatkichi boʻlgan chakana savdo hajmi sentabr oyida 0,4% pasayganidan soʻng, oktabrda oldingi oyga nisbatan (MoM) 0,7% oshdi. Bu haqda Milliy statistika boshqarmasi (ONS) juma kuni eʼlon qilgan soʻnggi maʼlumotlarda qayd etildi. Bozor ishtirokchilari hisobot oyida ushbu koʻrsatkich 0% boʻlishini kutgan edi.
Tafsilotlar tez orada...
Funt sterling (GBP) dunyodagi eng qadimiy valyuta (milodiy 886-yil) va Buyuk Britaniyaning rasmiy pul birligidir. 2022-yil maʼlumotlariga koʻra, u jahon valyuta (FX) bozorida savdo hajmi boʻyicha toʻrtinchi oʻrinda turadi va barcha bitimlarning 12% ini tashkil etadi. Uning oʻrtacha kunlik savdo hajmi 630 milliard dollarga teng. Uning asosiy savdo juftliklari valyuta bozoridagi savdolarning 11% ini tashkil etuvchi, “Cable” nomi bilan ham tanilgan GBP/USD, treyderlar orasida “Ajdarho” deb ataladigan GBP/JPY (3%) va EUR/GBP (2%) hisoblanadi. Funt sterling Angliya banki (BoE) tomonidan muomalaga chiqariladi.
Funt sterling qiymatiga taʼsir qiluvchi eng muhim omil Angliya banki belgilaydigan pul-kredit siyosatidir. Angliya banki qaror qabul qilishda oʻzining asosiy maqsadi, yaʼni “narxlar barqarorligi” – inflyatsiyani taxminan 2% darajasida barqaror saqlashga erishilgan yoki erishilmaganiga tayanadi. Bunga erishishning asosiy vositasi foiz stavkalarini oʻzgartirishdir. Inflyatsiya haddan tashqari yuqori boʻlsa, Angliya banki foiz stavkalarini oshirish orqali uni jilovlashga harakat qiladi. Natijada aholi va korxonalar uchun kredit olish qimmatlashadi. Bu, odatda, GBP uchun ijobiy omil hisoblanadi, chunki yuqoriroq foiz stavkalari Buyuk Britaniyani global investorlar uchun mablagʻ joylashtirish nuqtayi nazaridan jozibadorroq qiladi. Inflyatsiyaning haddan tashqari pasayishi iqtisodiy oʻsish sekinlashayotganidan darak beradi. Bunday vaziyatda Angliya banki kreditlarni arzonlashtirish maqsadida foiz stavkalarini pasaytirishni koʻrib chiqadi. Bu korxonalarni iqtisodiy oʻsishga xizmat qiladigan loyihalarga sarmoya kiritish uchun koʻproq qarz olishga undaydi.
Eʼlon qilinadigan maʼlumotlar iqtisodiyot holatini baholashga yordam beradi va funt sterling qiymatiga taʼsir qilishi mumkin. Yalpi ichki mahsulot (YaIM), ishlab chiqarish va xizmat koʻrsatish sohalaridagi xaridlar boʻyicha menejerlar indekslari (PMI), shuningdek, bandlik koʻrsatkichlari GBP kursining yoʻnalishiga taʼsir qilishi mumkin. Kuchli iqtisodiyot funt sterling uchun ijobiy omildir. U nafaqat koʻproq xorijiy investitsiyalarni jalb qiladi, balki Angliya bankini foiz stavkalarini oshirishga ham undashi mumkin. Bu esa GBPni bevosita mustahkamlaydi. Aksincha, iqtisodiy maʼlumotlar zaif boʻlsa, funt sterling kursi pasayishi ehtimoli yuqori.
Savdo balansi funt sterling uchun yana bir muhim iqtisodiy koʻrsatkichdir. U muayyan davrda mamlakatning eksportdan olgan daromadi bilan importga sarflagan mablagʻi oʻrtasidagi farqni oʻlchaydi. Agar mamlakat talab yuqori boʻlgan eksport mahsulotlarini ishlab chiqarsa, ushbu tovarlarni sotib olishni istagan xorijiy xaridorlar yaratadigan qoʻshimcha talabning oʻziyoq uning valyutasiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi. Shu sababli savdo balansining ijobiy saldosi valyutani mustahkamlaydi, salbiy saldosi esa, aksincha, uni zaiflashtiradi.
