Fedning qatʼiy pul-kredit siyosatiga oid signallari fonida oltin narxi $3 650 dan pastga tushib, 14 oydagi eng past darajaga yetdi

  • Juma kuni Osiyo savdo sessiyasi boshida oltin narxi sotuvlar taʼsirida 3 630 dollar atrofiga tushmoqda.
  • Foiz stavkalari oshirilishi haqidagi kutilmalar fonida sariq metall kun davomida 2,5% dan koʻproq arzonlashib, 2025-yil sentabridan beri eng past darajaga tushdi.
  • Treyderlar dekabr oyida Fed stavkasi 25 bazis punktga oshirilishi ehtimolini 97,3%, 50 bazis punktga oshirilishi ehtimolini esa 2,7% deb baholamoqda.

Juma kuni Osiyo savdo sessiyasi boshida oltin narxi (XAU/USD) sotuv bosimi ostida 3 630 dollar yaqiniga tushmoqda. Federal rezerv tizimi (Fed) foiz stavkalarini yana oshirishi haqidagi kutilmalar kuchayar ekan, qimmatbaho metall pasayishni davom ettirmoqda.

TMGM tahlili: Moliyaviy bozor yangiliklari, iqtisodiy kalendar va bozor tahlillari

Federal ochiq bozor qoʻmitasining (FOMC) oktabr oyidagi yigʻilishi bayonnomasi Fed rasmiylarining deyarli barchasi foiz stavkalarini oshirish zarur boʻlishini kutganini koʻrsatdi. Bayonnomaga koʻra, pul-kredit siyosati uchun masʼul rasmiylar inflyatsiya xatarlari ortayotganini va bu siyosatni yanada qatʼiylashtirishni talab qilishi mumkinligini qayd etgan. Bu hafta davomida bir qator rasmiylar bildirgan fikrlarni, jumladan, Fed boshqaruv kengashi aʼzosi Christopher Wallerning narxlar oshishiga Fed yanada keskinroq javob berishi zarur boʻlishi mumkinligi haqidagi bayonotini mustahkamladi.

“Foiz stavkalari boʻyicha kutilmalar va kuchli dollar bugun oltin narxiga bosim oʻtkazayotgan ikki omildir. Oʻtgan oydagi FOMC yigʻilishi bayonnomasi Fed rasmiylarining deyarli barchasi foiz stavkalarini oshirish zarur boʻlishini kutganini koʻrsatdi. Oʻsha yigʻilishdan beri eʼlon qilingan inflyatsiya maʼlumotlari ham AQShda stavkalarni yana oshirishni qoʻllab-quvvatlamoqda”, dedi EverBankning jahon bozorlari boʻlimi rahbari Chris Gaffney.

CME FedWatch vositasiga koʻra, bozor narxlarida hozir dekabr oyida Fed stavkasining 25 bazis punktga oshirilishi ehtimoli qariyb 97,3%, kattaroq, yaʼni 50 bazis punktlik oshirish ehtimoli esa 2,7% darajasida aks etmoqda. Yuqori stavkalar odatda foiz daromadi keltirmaydigan oltinga salbiy taʼsir koʻrsatadi.

Dollar mustahkam turgan bir paytda metallar arzonlashmoqda, kerri-treyd pozitsiyalari yopilmoqda

OCBC tahlilchilarining taʼkidlashicha, “sunʼiy intellektga sarflanayotgan mablagʻlar boʻyicha xavotirlar, Fed siyosati yuzasidan kutilmalarning yanada qatʼiylashuv tomon oʻzgarishi va Yaqin Sharqda keskinlik pasayishiga boʻlgan umidlar bozorlarda keskin harakatlarni keltirib chiqardi”. Ularning qayd etishicha, “sotuvlar avvalo sanoat metallarida, xususan, misda kuchli boʻldi, oltin ham zaiflashdi”. Tahlilchilar “Fed siyosatni haddan tashqari qatʼiylashtirishi va sunʼiy intellekt bilan bogʻliq talab oʻsishi sekinlashishi haqidagi xavotirlar metallarga bosim oʻtkazganini” qoʻshimcha qildi. Bu omillar metallarning butun guruhida pasayish bosimini kuchaytirmoqda.

OCBCga koʻra, investorlar yuqori daromadli rivojlanayotgan bozor valyutalarining jozibadorligini qayta baholayotgan bir paytda, “xomashyo narxlarining pasayishi ZAR, MXN va BRL uchun savdo shartlari istiqbolini yomonlashtirib, qoʻshimcha bosim yaratdi va kerri-treyd pozitsiyalarining yopilishiga turtki boʻldi”. Bankning fikricha, “bu harakat soʻnggi haftalarda kuzatilayotgan bozordagi kengroq nomutanosibliklarning davomi boʻlib, AQShdagi oraliq saylovlarda demokratlar yalpi gʻalaba qozonganidan soʻng oʻtgan hafta AQSh obligatsiyalari daromadliligi keskin oshdi, texnologiya aksiyalari va neft esa arzonlashdi”.

Energiya bozorlariga toʻxtalar ekan, OCBC “neft narxlarining pasayishi Hindistonning import xarajatlari va AQSh dollariga boʻlgan talabini biroz yengillashtirishda davom etishi kerak, biroq geosiyosiy keskinlik sharoitida bu pasayishning barqarorligi savol ostida qolmoqda”, deb qayd etdi. Bu geosiyosiy xatarlar yana kuchaysa, hozirgi yengillik vaqtinchalik boʻlib chiqishi mumkinligini koʻrsatadi.

Goolsbee barqaror inflyatsiya va sunʼiy intellekt xatarlarini qayd etib, dollar oʻsishiga umid qilayotganlarni hushyor tutmoqda

Fed vakili Goolsbee nutqi FXS Speechtracker boʻyicha 10 balldan 7,1 ball oldi. Bu belgilangan oʻrtacha 7,2/10 koʻrsatkichdan biroz past boʻlsa-da, nutq ohangida asosiy eʼtibor inflyatsiya xatarlariga qaratildi. Mehnat bozori barqaror ekani, inflyatsiya esa 2% lik maqsaddan “ancha yuqori” boʻlib qolayotganini taʼkidlash, shuningdek, boj tariflarining davomli taʼsiri va sunʼiy intellekt sababli iqtisodiyot haddan tashqari qizib ketishi ehtimolini qayd etish, isteʼmol talabi barqarorligi eʼtirof etilganiga qaramay, inflyatsiya istiqboli boʻyicha qatʼiy siyosatga moyillikni koʻrsatadi. Fedning inflyatsiya borasidagi “muvaffaqiyatsizligi” va sunʼiy intellektdagi jadal oʻsish iqtisodiyotni haddan tashqari qizdirib yuborishining oldini olish zarurati qayta-qayta taʼkidlanishi siyosatni qatʼiy saqlashga moyillikni kuchaytiradi. Bu esa, umuman olganda, dollarni qoʻllab-quvvatlaydi.

FXS Fed Sentiment Index 0,06 punktga pasayib, 150,56 ga tushdi. Bu Fedning qatʼiy siyosatga moyilligi haqidagi bozor bahosi biroz yumshaganini anglatadi. Biroq kichik pasayishga qaramay, indeks 100 dan yuqorida, qatʼiy siyosatga moyillik kuchli boʻlgan hududda qolmoqda. Shu sababli Goolsbeening izohlari cheklovchi pul-kredit siyosati davom etishi haqidagi kutilmalarni qoʻllab-quvvatlamoqda. Bu FXS Speechtracker qayd etgan neytraldan biroz qatʼiyroq ohangga ham mos keladi.

Chart Analysis XAU/USD


Texnik tahlil: oltin 100 kunlik SMA ostida salbiy yoʻnalishni saqlamoqda

Kunlik grafikda XAU/USD asosiy harakatlanuvchi oʻrtacha koʻrsatkichlar va oʻzgaruvchanlik diapazonlaridan ancha pastda pasayishni davom ettirmoqda. Bu qisqa muddatli istiqbolda pasayish yoʻnalishi yaqqol ustunligini saqlab turibdi. Narx Bollinjer diapazonlarining (20) oʻrta chizigʻi va 100 kunlik oddiy harakatlanuvchi oʻrtacha (SMA) ostida mustahkam joylashgan. Pastki chegara ham narxdan yuqorida turibdi, bu esa joriy pasayish qanchalik chuqur ekanini koʻrsatadi. Nisbiy kuch indeksi (RSI, 14) 27 atrofida, yaʼni haddan tashqari sotilganlik hududida turibdi. Bu pasayish bosimi hali ham ustun boʻlsa-da, sotuvlar qisqa muddatda haddan tashqari choʻzilgan bosqichga kirayotgan boʻlishi mumkinligidan darak beradi.

Yuqoriga harakatda dastlabki qarshilik Bollinjer diapazonlarining quyi chegarasi yaqinida, 3 705 dollar atrofida joylashgan. Undan keyin 3 955 dollar atrofidagi 20 davrlik SMA/Bollinjer oʻrta chizigʻi turibdi va har qanday tiklanish dastlab shu yerda toʻxtab qolishi ehtimoli bor. Bundan yuqorida, taxminan 4 185 dollardagi 100 kunlik SMA va 4 210 dollarga yaqin Bollinjer yuqori chegarasi yanada yuqori qarshiliklar guruhini hosil qiladi. Ustun boʻlib turgan pasayish kayfiyatini yumshatish va barqarorroq tiklanishga yoʻl ochish uchun narx ushbu darajalardan yana yuqoriga chiqishi kerak boʻladi.

(Ushbu xabarning texnik tahlili sunʼiy intellekt vositasi yordamida yozilgan. Batafsil maʼlumot.)

Oltin haqida koʻp beriladigan savollar

Oltin insoniyat tarixida muhim oʻrin tutgan, chunki undan qiymatni saqlash va ayirboshlash vositasi sifatida keng foydalanilgan. Hozirgi kunda ushbu qimmatbaho metall oʻzining jilosi va zargarlikda qoʻllanilishidan tashqari, keng miqyosda xavfsiz aktiv sifatida qaraladi, yaʼni beqaror davrlarda yaxshi investitsiya hisoblanadi. Oltin muayyan emitent yoki hukumatga bogʻliq boʻlmagani sababli, inflyatsiya va valyutalar qadrsizlanishidan himoyalanish vositasi sifatida ham keng eʼtirof etiladi.

Markaziy banklar oltinning eng yirik egalari hisoblanadi. Beqaror davrlarda oʻz valyutalarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida ular zaxiralarini diversifikatsiya qilishga va iqtisodiyot hamda valyutaning mustahkamligiga boʻlgan ishonchni oshirish uchun oltin sotib olishga intiladi. Katta oltin zaxiralari mamlakatning toʻlov qobiliyatiga ishonch manbai boʻlishi mumkin. Jahon oltin kengashi maʼlumotlariga koʻra, 2022-yilda markaziy banklar oʻz zaxiralariga qariyb 70 milliard dollarlik 1 136 tonna oltin qoʻshgan. Bu hisob yuritila boshlanganidan beri eng katta yillik xarid hajmidir. Xitoy, Hindiston va Turkiya kabi rivojlanayotgan iqtisodiyotlar markaziy banklari oltin zaxiralarini jadal oshirmoqda.

Oltin AQSh dollari va AQSh gʻaznachilik obligatsiyalari bilan teskari korrelyatsiyaga ega. Ularning har ikkisi ham asosiy zaxira va xavfsiz aktivlar hisoblanadi. Dollar qadrsizlanganda oltin odatda qimmatlashadi va bu investorlar hamda markaziy banklarga beqaror davrlarda oʻz aktivlarini diversifikatsiya qilish imkonini beradi. Oltin riskli aktivlar bilan ham teskari korrelyatsiyaga ega. Fond bozoridagi oʻsish odatda oltin narxini zaiflashtiradi, riskliroq bozorlardagi ommaviy sotuvlar esa qimmatbaho metallni qoʻllab-quvvatlaydi.

Narx koʻplab omillar taʼsirida oʻzgarishi mumkin. Geosiyosiy beqarorlik yoki chuqur retsessiya haqidagi xavotirlar oltinning xavfsiz aktiv maqomi tufayli uning narxini tezda oshirishi mumkin. Foiz daromadi keltirmaydigan aktiv sifatida oltin foiz stavkalari pasayganda odatda qimmatlashadi, qarz mablagʻlari qiymatining oshishi esa sariq metallga bosim oʻtkazadi. Shunga qaramay, narx harakatlarining aksariyati AQSh dollarining (USD) oʻzgarishiga bogʻliq, chunki ushbu aktiv narxi dollarda belgilanadi (XAU/USD). Kuchli dollar odatda oltin narxining oʻsishini cheklaydi, zaifroq dollar esa oltin narxini yuqoriga surishi mumkin.