CFDs คืออะไร? เทรดหุ้น CFD ต่างจากการซื้อหุ้นจริงอย่างไร

CFDs ย่อมาจาก Contracts for Difference หรือสัญญาซื้อขายส่วนต่าง เป็นสัญญาที่ผู้เทรดกับผู้ให้บริการตกลงจะชำระส่วนต่างของราคาสินทรัพย์อ้างอิงระหว่างตอนเปิดกับตอนปิดสถานะให้แก่กัน ผู้เทรดไม่ได้เป็นเจ้าของสินทรัพย์นั้นจริง และเปิดสถานะได้ทั้งฝั่งซื้อและฝั่งขาย ส่วนการซื้อหุ้นจริงคือการถือกรรมสิทธิ์ในบริษัทตามจำนวนหุ้นที่ถือ พร้อมสิทธิผู้ถือหุ้นและเงินปันผลที่ตามมา หากยังไม่คุ้นกับตัวผลิตภัณฑ์ เริ่มจาก CFD คืออะไร ก่อนได้

ความต่างตรงนี้ไม่ได้อยู่ที่ว่าแบบไหนดีกว่า แต่อยู่ที่ว่าทั้งสองถูกออกแบบมาเพื่อคนละงาน บทความนี้เทียบให้เห็นทีละประเด็น ตั้งแต่ความเป็นเจ้าของ เลเวอเรจ ต้นทุน ไปจนถึงกรอบการคุ้มครองตามกฎหมาย พร้อมตัวอย่างคำนวณให้เห็นภาพว่าเงินก้อนเดียวกันให้ผลต่างกันอย่างไร

หุ้น CFD (Share CFD) คืออะไร

หุ้น CFD คือสัญญาซื้อขายส่วนต่างที่อ้างอิงราคาหุ้นรายตัว เช่น หุ้นบริษัทเทคโนโลยีในตลาดสหรัฐ ผู้เทรดรับผลจากการขึ้นลงของราคาหุ้นนั้นโดยไม่ได้ซื้อหุ้นจริงเข้าพอร์ต จึงไม่มีชื่อปรากฏในทะเบียนผู้ถือหุ้น

การซื้อขายหุ้น CFD ต่างจากการซื้อขายหุ้นจริงในสามเรื่องที่ควรรู้ตั้งแต่แรก

• ไม่มีสิทธิผู้ถือหุ้น ผู้ถือหุ้น CFD ไม่มีสิทธิออกเสียงในที่ประชุมผู้ถือหุ้น และไม่ได้รับเงินปันผลจริง
• มีรายการปรับปรุงเงินปันผลแทน เมื่อบริษัทอ้างอิงจ่ายปันผล ระบบจะปรับบัญชีด้วยรายการ Dividend Adjustment ตามเงื่อนไขของผลิตภัณฑ์ และสำหรับสถานะขาย รายการนี้อาจถูกหักออกจากบัญชีแทนที่จะได้รับ
• เปิดสถานะขายได้ ผู้เทรดรับผลจากราคาที่ปรับลงได้โดยไม่ต้องถือหุ้นไว้ก่อน ซึ่งเป็นสิ่งที่การซื้อหุ้นจริงตามปกติทำไม่ได้

อีกจุดที่ต่างคือขนาดเงินที่ต้องใช้ หุ้น CFD วางเงินหลักประกันเพียงส่วนหนึ่งของมูลค่าสถานะ ขณะที่การซื้อหุ้นจริงต้องชำระเต็มจำนวน เรื่องนี้ทำให้เงินก้อนเดียวกันเปิดสถานะได้ใหญ่กว่า และขาดทุนได้เร็วกว่าในสัดส่วนเดียวกัน

CFDs กับหุ้น ต่างกันตรงไหน

ห้าประเด็นด้านล่างคือความต่างที่ส่งผลต่อการตัดสินใจจริง

เปรียบเทียบหุ้น CFD กับการซื้อหุ้นจริง

ตัวอย่างการคำนวณ: เงินก้อนเดียวกัน สองวิธี

สมมติหุ้นตัวหนึ่งราคา 200 ดอลลาร์ต่อหุ้น และผู้ลงทุนมีเงิน 2,000 ดอลลาร์

แต่กลไกเดียวกันทำงานกลับด้านด้วย ถ้าราคาลงมาที่ 180 ดอลลาร์ ส่วนต่างติดลบ 20 ดอลลาร์คูณ 50 หุ้น เท่ากับขาดทุน 1,000 ดอลลาร์ ซึ่งคือครึ่งหนึ่งของเงินในบัญชี ขณะที่กรณีซื้อหุ้นจริงจะขาดทุน 200 ดอลลาร์ หรือ 10 เปอร์เซ็นต์ ราคาขยับเท่ากันทั้งสองกรณี แต่ผลต่อบัญชีต่างกันห้าเท่าเพราะขนาดสถานะ

นอกจากนี้สถานะ CFD ที่ถือข้ามคืนยังมีค่าธรรมเนียมรายวันสะสมเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ส่วนหุ้นจริงที่ถือไว้เฉย ๆ ไม่มีต้นทุนส่วนนี้

ความเหมือนที่ทั้งสองมีร่วมกัน

• เข้าถึงตลาดหุ้นได้เหมือนกัน ทั้งสองแบบให้ผู้เทรดรับผลจากผลการดำเนินงานของบริษัทที่อ้างอิง
• ราคาขับเคลื่อนด้วยปัจจัยชุดเดียวกัน รายงานผลประกอบการ ตัวเลขเศรษฐกิจ และเหตุการณ์ระดับโลกส่งผลกับทั้งคู่
• ซื้อขายออนไลน์ได้ทั้งคู่ ทั้งสองแบบส่งคำสั่งผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ได้จากทุกที่
• มีความเสี่ยงขาดทุนทั้งคู่ ความผันผวนของตลาดทำให้ทั้งสองแบบขาดทุนได้ ต่างกันที่ความเร็วและขนาดของความเสียหาย

ความเสี่ยงของ CFDs เทียบกับหุ้น

CFD ผิดกฎหมายไหมในไทย และใครกำกับดูแล

คำถามนี้มักได้คำตอบสุดขั้วสองแบบบนอินเทอร์เน็ต ซึ่งทั้งคู่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง สถานะจริงต้องแยกเป็นสองชั้น

ชั้นแรก สำนักงาน ก.ล.ต. ไทยไม่ได้ออกใบอนุญาตสำหรับการให้บริการ CFD แก่ผู้ลงทุนรายย่อยในประเทศ ขอบเขตใบอนุญาตที่ ก.ล.ต. ให้ในไทยไม่ได้ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ลักษณะนี้

ชั้นที่สอง ผู้เทรดชาวไทยที่เข้าถึง CFD จึงมักทำสัญญากับนิติบุคคลที่จดทะเบียนและได้รับใบอนุญาตในต่างประเทศ ผลที่ตามมาอยู่ที่กลไกคุ้มครอง ไม่ใช่ที่ตัวผลิตภัณฑ์ การคุ้มครองเงินทุนของลูกค้า ช่องทางร้องเรียน และกระบวนการระงับข้อพิพาท จะเป็นไปตามกฎของเขตอำนาจที่กำกับดูแลนิติบุคคลนั้น ไม่ใช่ของประเทศไทย

ต่างจากการซื้อหุ้นจริงผ่านโบรกเกอร์ที่ได้รับใบอนุญาตในไทย ซึ่งอยู่ภายใต้กฎหมายตลาดทุนไทยและกลไกคุ้มครองผู้ลงทุนในประเทศโดยตรง ความต่างข้อนี้ควรเป็นหนึ่งในปัจจัยตัดสินใจ ไม่ใช่เรื่องรองจากต้นทุนหรือเลเวอเรจ

ก่อนเปิดบัญชีกับผู้ให้บริการรายใด ควรตรวจว่านิติบุคคลที่ปรากฏในสัญญาคือรายเดียวกับที่ถือใบอนุญาต และนำเลขที่ใบอนุญาตไปค้นกับทะเบียนของหน่วยงานกำกับนั้นด้วยตัวเอง

ข้อมูลนิติบุคคลและใบอนุญาตของกลุ่ม TMGM แต่ละแห่งเปิดเผยไว้ที่หน้าการกำกับดูแล

เลือก CFDs หรือหุ้นจริง แบบไหนเหมาะกับคุณ

ในทางปฏิบัติ ผู้ลงทุนจำนวนไม่น้อยใช้ทั้งสองแบบคู่กันคนละวัตถุประสงค์ โดยให้พอร์ตหุ้นจริงทำหน้าที่ระยะยาว และใช้ CFD กับจังหวะสั้นในสัดส่วนเงินที่จำกัดไว้ชัดเจน

บทสรุป

ความต่างระหว่าง CFDs กับหุ้นจริงไม่ได้อยู่ที่ว่าอย่างไหนดีกว่า แต่อยู่ที่ว่าแต่ละแบบถูกออกแบบมาเพื่อกรอบเวลาและเป้าหมายคนละชุด หุ้นจริงให้ความเป็นเจ้าของ สิทธิผู้ถือหุ้น และเส้นทางสะสมมูลค่าระยะยาว ส่วน CFDs ให้ความยืดหยุ่นในการเปิดสถานะสองทิศทางและเข้าถึงหลายตลาดในบัญชีเดียว โดยแลกมากับเลเวอเรจที่ขยายทั้งกำไรและขาดทุน ต้นทุนถือครองรายวัน และกรอบการคุ้มครองที่ต่างออกไป

สิ่งที่ควรทำก่อนตัดสินใจคือดูให้ชัดว่าเงินก้อนนี้มีเป้าหมายอะไร ถือได้นานแค่ไหน และรับความเสียหายได้เท่าไร แล้วค่อยเลือกเครื่องมือให้ตรงกับคำตอบนั้น